Negotin je zauzimao značajno mesto u razvoju muzejskih ustanova u Srbiji 20. veka. Prvi muzeji kompleksnog tipa u Srbiji, bez Vojvodine i Beograda, otvoreni su u Nišu i Negotinu.
Muzej Krajine osnovan je 1934. godine. Ideja o osnivanju Muzeja začeta je prilikom obeležavanja stogodišnjice oslobođenja Timočke Krajine od Turaka. Tim povodom, 21. septembra 1933. godine, priređena je izložba, pod nazivom Starine Krajine, nakon koje su entuzijasti i zaljubljenici u starine došli na ideju da bi u Negotinu mogao da se otvori muzej. Inicijativu za osnivanje muzeja i muzejskog društva preuzeli su: Milan J. Radojević, školski nadzornik u penziji, Svetislav Stefanović, bankarski činovnik i Stojan Mladenović, profesor Učiteljske škole. Oni su sastavili Pravila muzejskog društva u Negotinu, koja su osnivači zatim potpisali, pa su ona dostavljena banu Moravske banovine na odobrenje i potvrdu. Ban Moravske banovine u Nišu, poznati književnik Jeremija Živanović (1874-1940), aktom II br. 3322 od 16. februara 1934. potvrdio je Pravila muzejskog društva u Negotinu, kao i osnivanje muzeja pod nazivom Gradski muzej Hajduk Veljko u Negotinu – Krajina. Za osam decenija postojanja Muzej je u nekoliko navrata menjao ime, a danas nosi naziv Muzej Krajine.
Od trenutka osnivanja Muzej počinje kontinuiranu organizovanu brigu o spomenicima kulture u Negotinskoj Krajini. Svoju osnovnu delatnost sakupljanja, čuvanja, zaštite i prezentacije pokretnih kulturnih dobara Muzej Krajine ostvaruje kroz poslove svojih odeljenja: arheološkog, etnološkog, istorije umetnosti, istorijskog, kao i odeljenja za dokumentaciju, vodičku službu i biblioteku. Muzejski fond se postepeno uvećavao, tako da danas, poseduje preko 15.000 predmeta. Muzej Krajine je muzej kompleksnog tipa u čiji sastav ulaze: centralna zgrada s arheološkom, etnološkom, istorijskom i umetničkom postavkom, Rodna kuća Stevana Stojanovića Mokranjca i Muzej Hajduk Veljka. Osim pomenutih objekata u gradu, Muzej Krajine stara se i o Rodnoj kući Momčila Rankovića u Rajcu i arheološkom nalazištu Vrelo – Šarkamen.
Posetiocima Muzeja Krajine omogućeno je da preko izloženih eksponata prate istorijski razvitak našeg grada sa ekonomske i kulturno-prosvetne tačke gledišta. Pri formiranju stalne postavke nastojalo se da se, izborom eksponata, istorija razvitka Negotina od geološko-paleontološke prošlosti do kraja 20. veka što kompletnije pokaže, čime se dobija kontinuitet u pregledu. Ono čime se muzej danas ponosi je dobra koncepcija postavke, koju dokazuje veliki broj posetilaca. Mnogi eksponati iz našeg muzeja su eksponati trajne vrednosti i nadamo se da će ih generacije koje dolaze predavati jedna drugoj u nasleđe.
Arheologija Muzeja Krajine predstavljena je jednim manjim delom u lapidarijumu, gde je izložen deo arhitektonske i sakralne plastike iz rimskog perioda (III-IV vek) i većim delom u prizemnom delu zgrade, gde je putem prezentacije najvrednijih arheoloških eksponata prikazan period od paleolita do kasnog srednjeg veka.
Na samom ulazu predstavljena je geologija i paleontologija istočne Srbije. Ova oblast izgrađena je od različitih stena, počev od kristalnih škriljaca karbonatnih, glinovitih i peskovitih sedimenata, pa do magmatskih dubinskih i vulkanskih stena. U ovoj vitrini je, putem izloženih fosilnih ostataka: flore, mikrofaune, dupljara, brahiopoda, mekušaca, bodljokožaca, riba i sisara, prikazan period mezozoika i kenozoika.
Iz perioda mezolita izložene su koštane alatke i kameno oruđe i oružje, sa lokaliteta Kula Mihajlovac. Među izloženim predmetima iz perioda neolita ističu se sudovi od pečene zemlje, kamene i koštane alatke, batovi, sekire, igle od kosti, amuleti od zemlje i kamena. Najzanimljiviji nalazi iz perioda eneolita su predmeti vezani za duhovni život. Iz perioda bronzanog doba izložen je veliki broj predmeta za svakodnevnu upotrebu: keramika koju čine poluloptaste posude tankih zidova, antropomorfna i zoomorfna plastika, alati od roga i kosti, alati od kamena i kremena itd. Od izloženih eksponata gvozdenog doba treba pomenuti gvozdene predmete namenjene praktičnoj upotrebi: oružje – velike gvozdene mačeve, koplja, noževe, sekire i bodeže; nakit – pafte, narukvice, torkvese, fibule, ukrasne igle; keramika – koja u ovoj epohi dostiže kulminaciju u tipološkim i ornamentalnim odlikama i keltski novac.
Antički period predstavljen je eksponatima iz vremena dominacije Rimljana i njihove civilizacije na ovom prostoru: razne keramičke i metalne posude, žrtvenici, arhitektonska plastika, statue, nadgrobni spomenici, oruđe i oružje od metala, sitna zoomorfna i antropomorfna plastika, nakit, novac. Posebno značajni nalazi iz ovog perioda su bronzana statueta Neptuna sa Karataša, nalaz iz svetilišta Jupitera Dolihena iz Brze Palanke, zlatne naušnice iz Prahova, mermerna ikona Libera i Libere i dr.
Arheološka postavka se hronološki završava eksponatima iz srednjeg veka. Srednjevekovna postavka sadrži predmete iz perioda od 7. do 14. veka. Nalazi potiču iz srednjevekovnih naselja i nekropola. Osnovni pokretni arheološki materijal predstavlja grnčarija.
Muzejska postavka, na spratu predstavljena je kroz eksponate iz etnološke, istorijske i umetničke zbirke, a obuhvata period kraj 19. i početak 20. veka.
Etnološku postavku čine one teme koje predstavljaju samo jezgro tradicionalne kulture Negotinske Krajine: zanati, zanimanja, tkanje, ćilimi, uređenje kuće, običaji i narodna nošnja. Akcenat je stavljen na seosku srpsku i vlašku nošnju, na njenu raskoš i neospornu estetsku i umetničku vrednost u tipološkom i stilskom pogledu. Prikazani su i eksponati za izradu tkanine, kao i predmeti koji dočaravaju seosku trpezu. U okviru stalne etnološke postavke Muzeja Krajine pored seoskog, prikazan je i gradski život stanovnika ovoga kraja kroz nekoliko tipičnih zanata, nakit, odeću, a zahvaljujući sačuvanim komadima nameštaja i delovima pokućstva, posetioci mogu videti kako je nekad izgledala gradska soba.
Istorijski periodi predstavljeni su hronološki preko istorijskih predmeta i pomoćnog muzejskog materijala. Tako u prvom delu posetioci mogu videti eksponate koji se odnose na privredni razvoj Krajine, 13. pešadijski puk i socijalistički period. U drugom delu istorijske postavke predstavljeni su eksponati koji nam ilustruju period Prvog svetskog rata. Tu su izloženi eksponati koji se odnose na oružje i vojničku opremu,. U posebnoj vitrini je prikazana uniforma srpskog vojnika, dok ostatak postavke čine panoi na kojima je prikazana Bitka na Legetu. Izložba Bitka na Legetu prikazuje poraz jedne vojne jedinice Kraljevine Srbije. Tužnu sliku srbijanskih seljaka – vojnika Timočke divizije Prvog poziva, odnosno 13. puka Hajduk Veljko, koji potiču uglavnom iz negotinskog kraja.
Deo postavke čine i dela iz likovne zbirke. Izloženi su portreti istaknutih ličnosti 19. veka.
